ทารกที่คลอดก่อนกำหนด (อายุครรภ์น้อยกว่า 37 สัปดาห์) มีอวัยวะและระบบต่างๆ ที่ยังพัฒนาไม่สมบูรณ์ ส่งผลให้เสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพทั้งระยะสั้นและระยะยาว โดยระดับความรุนแรงจะขึ้นอยู่กับอายุครรภ์และน้ำหนักตัวเป็นหลัก 

ปัญหาสุขภาพที่พบได้บ่อยแบ่งตามระบบในร่างกาย ดังนี้:

1. ระบบทางเดินหายใจ

• ภาวะหายใจลำบาก (RDS): ปอดของทารกยังสร้างสารลดแรงตึงผิว (Surfactant) ไม่เพียงพอ ทำให้ถุงลมแฟบและหายใจลำบาก
• การหยุดหายใจชั่วคราว: เกิดจากการควบคุมการหายใจของสมองยังทำงานได้ไม่สมบูรณ์
• โรคปอดเรื้อรัง (BPD): อาจพบในทารกที่จำเป็นต้องได้รับออกซิเจนหรือใช้เครื่องช่วยหายใจเป็นเวลานาน

2. ระบบหัวใจและหลอดเลือด

• ภาวะเส้นเลือดหัวใจปิดช้า (PDA): ทารกมีหลอดเลือด (Patent Ductus Arteriosus) ที่เชื่อมต่อระหว่างเส้นเลือดใหญ่ที่ควรปิดหลังคลอดตามธรรมชาติยังคงเปิดอยู่ ทำให้มีเลือดล้นไปที่ปอด

3. ระบบประสาทและสมอง

• ภาวะเลือดออกในโพรงสมอง: มักพบในทารกที่คลอดก่อนกำหนดมากๆ หรือมีน้ำหนักตัวน้อย
• การพัฒนาการของสมองบกพร่อง: เพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะสมองพิการ (Cerebral Palsy) ปัญหาด้านการเรียนรู้ และพัฒนาการล่าช้าในระยะยาว 

4. ระบบทางเดินอาหารและการเผาผลาญ

• โรคลำไส้เน่าอักเสบ (NEC): เนื้อเยื่อในลำไส้เกิดการอักเสบและเสียหายอย่างรุนแรง เนื่องจากระบบย่อยอาหารยังพัฒนาไม่เต็มที่
• ภาวะตัวเหลือง: ตับยังทำงานได้ไม่สมบูรณ์ ทำให้กำจัดสารบิลิรูบิน (Bilirubin) ได้ไม่ดี
• ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ: เนื่องจากทารกสะสมไขมันและไกลโคเจนไว้ในร่างกายน้อย ทำให้ควบคุมระดับพลังงานได้ยาก 

5. ระบบภูมิคุ้มกันและดวงตา

• ติดเชื้อง่าย: ภูมิคุ้มกันร่างกายยังทำงานได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ
• โรคจอประสาทตาผิดปกติในทารกคลอดก่อนกำหนด (ROP): หลอดเลือดในจอประสาทตาพัฒนาผิดปกติ ซึ่งอาจส่งผลให้สายตามีปัญหาหรือสูญเสียการมองเห็นได้ 

นอกจากนี้ ทารกกลุ่มนี้ยังควบคุมอุณหภูมิร่างกายได้ไม่ดี ทำให้เสี่ยงต่อภาวะตัวเย็น การดูแลรักษาจึงต้องอาศัยทีมแพทย์ผู้เชี่ยวชาญและอุปกรณ์เฉพาะทางในหอผู้ป่วยวิกฤตทารกแรกเกิด (NICU)

ขอบคุณข้อมูลจาก โรงพยาบาลกรุงเทพ โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์